გახსოვს, პირველი მოდულის ბოლოს რაზე შევთანხმდით? ასინქრონული სწავლება გაძლევს შანსს, აღარ „გაყიდო საათები“ და შექმნა სისტემა, რომელიც შენს ნაცვლად იმუშავებს. მაგრამ აქ ჩნდება ყველაზე დიდი კითხვა: ვინ ხარ შენ ამ სისტემაში? თუ გგონია, რომ თანამედროვე განმანათლებელი მხოლოდ ისაა, ვინც დაფასთან (ან კამერასთან) დგას და ინფორმაციას გასცემს, მაშინ შენ ჯერ კიდევ „ერთი როლის მსახიობი“ ხარ. წარმოიდგინე მსახიობი, რომელიც მთელი ცხოვრება მხოლოდ ერთ პერსონაჟს თამაშობს — ადრე თუ გვიან ის მაყურებლისთვის მოსაწყენი ხდება. სწავლებაშიც ასეა: თუ სულ „მასწავლებელი“ ხარ, შენი აუდიტორია პასიურ მსმენელად რჩება.

ამ თემაში ვისწავლით როლების ცვლას, როგორც გადარჩენის და განვითარების სტრატეგიას. რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი? იმიტომ, რომ თანამედროვე სწავლება ზოგჯერ სხვადასხვა ნიღბის მორგებას საჭიროებს. ზოგჯერ „ბაზისის მიცემაა“ საჭირო, ზოგჯერ – „ხმამაღლა კითხვა“, მოტივაციის მიცემა, გამოცდილების გაზიარება ან ფასილიტაცია.  

⏸️ (დამატებითი ინფორმაცია): იცოდი, რომ ტერმინი „პერსონა“ (Persona) ლათინურად ნიღაბს ნიშნავს, რომელსაც ანტიკურ თეატრში მსახიობები სხვადასხვა როლის მოსარგებად იყენებდნენ? განათლებაში „ნიღბების“ ცვლა არ ნიშნავს არაბუნებრიობას, პირიქით — ეს არის მოქნილობა, რომელსაც ეწოდება „როლური რეპერტუარი“. კვლევები აჩვენებს, რომ მასწავლებლები, რომლებიც ლექციის განმავლობაში მინიმუმ 3 როლს ცვლიან, 40%-ით უფრო მაღალ ჩართულობას აღწევენ.

რას ვისწავლით ამ თემაში? ამ თემაში სათითაოდ განვიხილავთ განმანათლებლის 6 ძირითად როლს. ამასთან ერთმანეთს შევადარებთ ერთი შეხედვით მსგავს როლებს:

• მასწავლებელი VS ლექტორი
• ტრენერი VS მენტორი
• ქოუჩი VS ფასილიტატორი.

გავარკვევთ, სად გადის ზღვარი ამ როლებს შორის და რაც მთავარია — როდის რომელი „ნიღაბი“ უნდა მოირგო, რომ შენი სასწავლო პროცესი შედეგზე ორიენტირებული გახდეს.

შედარებისთვის გამოვიყენებთ 4 მუდმივ მახასიათებელს, რომელიც ყველა როლს მიესადაგება და პასუხს სცემს მნიშვნელოვან კითხვებს: 

1. ფოკუსი: რაზეა მიმართული ყურადღება? (ინფორმაციაზე, უნარზე, პიროვნებაზე თუ პროცესზე).
2. პასუხისმგებლობა: ვინ არის პასუხისმგებელი სწავლის შედეგზე?
3. მთავარი ინსტრუმენტი: რას იყენებს ყველაზე ხშირად? (ინსტრუქციას, ამბავს, კითხვას თუ დუმილს).
4. დისტანცია: რამდენად ახლოსაა მოსწავლესთან? (იერარქიული მმართველია თუ თანასწორი პარტნიორი).

შეჯამება

როლების მართვა ნიშნავს, აღარ იყო პროცესის ერთადერთი ცენტრი. ეს არის გადასვლა „სცენის ვარსკვლავობიდან“ „პროცესის არქიტექტორობამდე“. შენ სწავლობ არა მხოლოდ ლაპარაკს, არამედ მოსმენას, მიმართულების მიცემას და საჭირო დროს — გვერდზე გადგომასაც.

🎬 შემდეგ ლექციაზე: დავიწყოთ ყველაზე ნაცნობი, მაგრამ ხშირად არასწორად გაგებული როლებით. რა ხდება მაშინ, როცა მასწავლებელი ლექტორის ამპლუაში გადადის და პირიქით? სად მთავრდება სასკოლო ბაზისის შენება და სად იწყება აკადემიური ცოდნის გადაცემა? ამას მომდევნო ეპიზოდში გავარკვევთ.