წინა ლექციაზე ვნახეთ, როგორ ხდება სხვადასხვა სისტემაში მიღებული გამოცდილების კომპეტენციად ქცევა. თუმცა, იმისათვის, რომ ეს პროცესი წარმატებული იყოს, უნდა ვიცოდეთ, რეალურად ვინ დგას ჩვენს წინ: ბავშვი, რომელსაც ხელი უნდა ჩავკიდოთ, ზრდასრული, რომელსაც პრაქტიკული გამოსავალი სჭირდება, თუ დამოუკიდებელი მკვლევარი, რომელიც თავად გვიჩვენებს გზას?
სწორედ ამიტომ, ამ ლექციაში განვიხილავთ სწავლების სამ მიდგომას. ეს არ არის მხოლოდ თეორია — ეს არის იმ „უხილავი ფილტრების“ ნაკრები, რომლებითაც ჩვენ მოსწავლეს ვუყურებთ. ამ ფილტრების სწორი შერჩევა განსაზღვრავს, რამდენად შორს წავა ადამიანი ჩვენი დახმარებით.
შეგახსენებ MoTArt-ის წესს: დააპაუზე ვიდეო ყოველ ჯერზე, როცა დაინახავ პაუზის ნიშანს ⏸️. მზად ხარ? დავიწყოთ!
1. პედაგოგიკა / Pedagogy
ეს არის სწავლების ტრადიციული მოდელი, სადაც მთელი პასუხისმგებლობა მასწავლებლის ხელშია.
- პირველი გამოყენება: ანტიკური ხანა (როგორც პრაქტიკა), მე-18 საუკუნე (როგორც სისტემა).
- მასწავლებლის როლი: ინსტრუქტორი. ის წყვეტს რა, როდის და როგორ ისწავლება.
- მოსწავლის როლი: დამოკიდებული მიმღები.
- მოტივაციის წყარო: გარეგანი (ნიშნები, დავალებები).
- ინტერაქციის დონე: დაბალი (ცალმხრივი).
- მთავარი შედეგი: ფუნდამენტური ცოდნის დაგროვება.
⏸️ (დამატებითი ინფორმაცია 1): ტერმინი „პედაგოგიკა“ სათავეს ანტიკური საბერძნეთიდან იღებს (paid-os — ბავშვი, ago — წაყვანა). თავდაპირველად პედაგოგი იყო მონა, რომელსაც ბავშვი სკოლამდე მიჰყავდა. დღეს ეს მიდგომა გამოიყენება იქ, სადაც მოსწავლეს არ აქვს საბაზისო ცოდნა და მასწავლებლის „მეგზურობა“ კრიტიკულია.
2. ანდრაგოგიკა / Andragogy
ზრდასრულთა სწავლების ხელოვნება, რომელიც აღიარებს, რომ ადამიანს უკვე აქვს საკუთარი გამოცდილება.
- პირველი გამოყენება: 1833 წელი (ალექსანდრე კაპი).
- მასწავლებლის როლი: ფასილიტატორი. პარტნიორი, რომელიც ეხმარება უნარის ათვისებაში.
- მოსწავლის როლი: აქტიური გამომყენებელი.
- მოტივაციის წყარო: შინაგანი (კარიერა, პრობლემის გადაჭრა).
- ინტერაქციის დონე: მაღალი (ორმხრივი).
- მთავარი შედეგი: კონკრეტული პრაქტიკული უნარების დაუფლება.
⏸️ (დამატებითი ინფორმაცია 2): ანდრაგოგიკის მამამთავარი, მალკოლმ ნოულსი, თვლიდა, რომ ზრდასრული ადამიანის სწავლა ეფექტურია მხოლოდ მაშინ, როცა ის ხედავს ცოდნის მყისიერ სარგებელს.
3. ჰევტაგოგიკა / Heutagogy
თვითმართვადი სწავლების უმაღლესი საფეხური, სადაც სწავლა ცხოვრების სტილია.
- პირველი გამოყენება: 2000 წელი (ჰეისი და კენიონი).
- მასწავლებლის როლი: მენტორი და რესურსი.
- მოსწავლის როლი: დამოუკიდებელი არქიტექტორი.
- მოტივაციის წყარო: თვითაქტუალიზაცია (ინტერესი).
- ინტერაქციის დონე: უმაღლესი (ქსელური/მრავალმხრივი).
- მთავარი შედეგი: სწავლის უნარის განვითარება.
⏸️ (დამატებითი ინფორმაცია 3): ჰევტაგოგიკაში მოსწავლე თავად განსაზღვრავს სწავლის ტრაექტორიას. ეს მიდგომა პასუხობს 21-ე საუკუნის გამოწვევას — „ისწავლო, როგორ ისწავლო“ (Learn how to learn).
სამახსოვრო 1.4. სწავლების მიდგომების შედარება
…
ამით ჩვენ დავასრულეთ პირველი თემა — „სწავლების ორგანიზებასთან დაკავშირებულ ტერმინთა პრაქტიკული გამოყენება“. ჩვენ უკვე ვიცით, როგორ ავაწყოთ სწავლების „ჩონჩხი“: ფორმატები, ფორმები, სისტემები და მიდგომები. MoTArt-ის გზა სწორედ პედაგოგიკიდან ჰევტაგოგიკისკენ გადასვლაა — ადამიანის გათავისუფლება სწავლის პროცესში.
შემდეგ თემაში:
ახლა დროა, ეს „ჩონჩხი“ შინაარსით შევავსოთ. მომდევნო თემაა — „სწავლების შინაარსსა და როლებთან დაკავშირებული ტერმინები“. აქ ჩვენ ჩავუღრმავდებით იმას, თუ ვინ ვართ ჩვენ პროცესში და როგორ ხდება ცოდნის რეალური ტრანსფორმაცია.
მომდევნო ლექციაზე განვიხილავთ: ლექცია 2.1. აკადემიური VS პრაქტიკული VS მხარდამჭერი როლები. გავარკვევთ, როდის უნდა ვიყოთ ლექტორები, როდის — ტრენერები და როდის — მენტორები ან ქოუჩები.
მომავალ ლექციამდე!
